NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA BIÊN ĐỘ ĐÁNH LÁI ĐẾN ỔN ĐỊNH QUỸ ĐẠO KHI CHUYỂN LÀN CỦA ĐOÀN XE SƠ MI RƠ MOOC
Tóm tắt
Ở Việt Nam, đoàn xe sơ mi rơ moóc (ĐXSMRM) bao gồm xe đầu kéo (XĐK) và sơ mi rơ moóc (SMRM) là được sử dụng tương đối phổ biến trong vận chuyển của nhiều lĩnh vực thương mại, kinh tế,... [1]. Khi quay vòng, ĐXSMRM thường dễ bị mất ổn định ngang. Mất ổn định ngang gồm: (i) mất ổn định hướng (Yaw Instability), (ii) mất ổn định lật ngang (Roll Instability). Tai nạn giao thông xảy ra đối với ĐXSMRM do nhiều nguyên nhân, trong đó chủ yếu là do đoàn xe mất ổn định chuyển động trên đường khi tăng tốc, khi phanh, khi vượt xe, tránh chướng ngại vật, khi chạy trên đường có hệ số bám thấp hoặc khi đoàn xe đi vào đường vòng [2], [3]. Bài báo trình bày phương pháp thiết lập mô hình động lực học đoàn xe sơ mi rơ moóc theo phương pháp hệ nhiều vật và hệ phương trình Newton-Euler. Trong mặt phẳng đường, mỗi vật tách cấu trúc được mô tả với 3 bậc tự do: dọc, ngang, quay thân xe. Sử dụng mô hình động lực đã xây dựng kết hợp với phương pháp mô phỏng số thông qua phần mềm Matlab-Simulink để khảo sát ảnh hưởng của biên độ đánh lái đến ổn định chuyển động của đoàn xe sơ mi rơ moóc khi chuyển làn đường.
Từ khóa:
Đoàn xe sơ mi rơ moóc; Xe đầu kéo; Chuyển làn đường đơn; Động lực học hệ nhiều vật; Biên độ đánh lái.Title
A STUDY ON EFFECTS OF DRIVE RANGE ON ORIGINAL STABILITY WHEN CHANGING LANES OF TRACTOR SEMI TRAILERAbstract
In Vietnam, fleet of semi-trailers (DXSMRM) including tractors (XDK) and semi-trailers (SMRM) are relatively commonly used in transportation in many fields of commerce, economy, etc... When revolving, the DXSMRM is often prone to lateral instability. Horizontal instability includes: (i) Yaw Instability, (ii) Roll Instability. Traffic accidents happen to the SMRM due to many reasons, of which the main reason is due to the unstable convoy moving on the road when accelerating, when braking, when overtaking, avoiding obstacles, when running on the road with high traffic, low coefficient of traction or when the convoy enters a roundabout. This paper presents a method to establish a dynamic model of a semi-trailer convoy by the method of many-body systems and the system of Newton-Euler equations. In the road plane, each structural splitter is described with 3 degrees of freedom: longitudinal, transverse, and body rotation. Using the built-in dynamic model in combination with the numerical simulation method through Matlab-Simulink software to investigate the influence of the steering amplitude on the movement stability of the semi-trailer convoy when changing lanes.
