ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU VÀ XUẤT BẢN
Tạp chí Cơ khí Việt Nam cam kết duy trì các chuẩn mực cao về đạo đức nghiên cứu và xuất bản, bảo đảm tính trung thực, minh bạch, khách quan và trách nhiệm trong toàn bộ quá trình tiếp nhận, phản biện và công bố công trình khoa học.
Các tác giả, phản biện và biên tập viên có trách nhiệm tuân thủ các nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp, tôn trọng quyền tác giả, bảo mật thông tin và chủ động ngăn ngừa các hành vi gian lận, đạo văn, xung đột lợi ích hoặc sai phạm trong nghiên cứu và xuất bản.
1. Trách nhiệm của tác giả
Tác giả chịu trách nhiệm về tính trung thực, nguyên bản và chính xác của công trình, đồng thời có trách nhiệm:
Trung thực và chính xác trong báo cáo: Trình bày trung thực mục tiêu, phương pháp, dữ liệu và kết quả nghiên cứu; không làm giả, làm sai lệch hoặc che giấu dữ liệu. Nội dung bài báo phải đủ rõ ràng, chi tiết và có tài liệu tham khảo phù hợp để có thể kiểm chứng khi cần thiết.
Tính nguyên bản và trích dẫn nguồn: Bài báo phải là công trình nguyên bản của tác giả. Mọi ý tưởng, dữ liệu, kết quả, hình ảnh hoặc nội dung sử dụng từ nguồn khác phải được trích dẫn đầy đủ và chính xác. Đạo văn, tự đạo văn và sử dụng trái phép công trình của người khác đều là hành vi không được chấp nhận.
Quyền tác giả: Chỉ những người có đóng góp thực chất vào việc hình thành, thực hiện hoặc hoàn thiện công trình mới được ghi nhận là đồng tác giả. Tác giả liên hệ phải bảo đảm tất cả đồng tác giả đã đọc, thống nhất nội dung và đồng ý gửi bài cho Tạp chí.
Bảo mật: Không sử dụng hoặc tiết lộ thông tin, dữ liệu, tài liệu hoặc kết quả có được từ quá trình phản biện, trao đổi học thuật hoặc các nguồn thông tin riêng tư khi chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu.
Dữ liệu nghiên cứu: Tác giả có trách nhiệm lưu giữ dữ liệu và tài liệu liên quan đến công trình; sẵn sàng cung cấp khi Tạp chí yêu cầu để phục vụ việc thẩm định, xác minh hoặc làm rõ kết quả nghiên cứu.
Xung đột lợi ích: Phải công khai các lợi ích tài chính, nghề nghiệp hoặc quan hệ cá nhân có khả năng ảnh hưởng đến tính khách quan của nghiên cứu; đồng thời nêu rõ nguồn tài trợ và vai trò của tổ chức, cá nhân tài trợ, nếu có.
Đính chính sai sót: Khi phát hiện sai sót nghiêm trọng trong bài báo đã gửi hoặc đã xuất bản, tác giả phải kịp thời thông báo cho Tạp chí và phối hợp thực hiện việc đính chính, sửa chữa hoặc thu hồi bài báo khi cần thiết.
2. Trách nhiệm của phản biện
Phản biện đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm chất lượng, tính khoa học và tính khách quan của bài báo. Người phản biện có trách nhiệm:
Đánh giá khách quan: Nhận xét dựa trên cơ sở khoa học, chuyên môn và bằng chứng; đưa ra ý kiến rõ ràng, có lập luận và mang tính xây dựng, giúp tác giả hoàn thiện công trình.
Bảo mật: Giữ bí mật tuyệt đối nội dung bản thảo và thông tin liên quan; không sao chép, chia sẻ, sử dụng dữ liệu, ý tưởng hoặc kết quả của bản thảo cho mục đích cá nhân khi chưa được phép.
Tránh xung đột lợi ích: Từ chối phản biện khi có quan hệ hoặc lợi ích có thể ảnh hưởng đến tính độc lập, khách quan của đánh giá; không để các yếu tố cá nhân, cạnh tranh hoặc định kiến ảnh hưởng đến nhận xét chuyên môn.
Phát hiện dấu hiệu sai phạm: Thông báo cho biên tập viên khi phát hiện dấu hiệu đạo văn, trùng lặp đáng kể, công bố trùng, dữ liệu bất thường hoặc các vấn đề khác liên quan đến đạo đức nghiên cứu.
Tuân thủ thời hạn: Chủ động thông báo cho biên tập viên nếu không đủ chuyên môn hoặc không thể hoàn thành phản biện đúng thời hạn.
3. Trách nhiệm của biên tập viên
Biên tập viên chịu trách nhiệm tổ chức và giám sát quá trình xuất bản theo các nguyên tắc độc lập, công bằng, minh bạch và đúng chuẩn mực đạo đức.
Quyết định xuất bản: Quyết định tiếp nhận, từ chối hoặc yêu cầu sửa chữa bản thảo dựa trên chất lượng khoa học, tính nguyên bản, mức độ phù hợp với phạm vi của Tạp chí và các quy định pháp luật hiện hành; không bị chi phối bởi lợi ích cá nhân, thương mại hoặc các yếu tố không liên quan đến chất lượng khoa học.
Tổ chức phản biện: Bảo đảm quá trình phản biện được thực hiện công bằng, khách quan, bảo mật và đúng thời hạn. Bài báo khoa học, khi cần thiết, được gửi tới ít nhất hai phản biện độc lập có chuyên môn phù hợp; biên tập viên có thể yêu cầu thêm ý kiến chuyên gia khi có vấn đề cần làm rõ.
Bảo mật: Bảo đảm thông tin về bản thảo, tác giả, phản biện và quá trình xử lý bài được giữ bí mật, trừ trường hợp phải cung cấp theo quy định của pháp luật hoặc chính sách xuất bản của Tạp chí.
Công bằng và không thiên vị: Đối xử bình đẳng với mọi tác giả, không phân biệt chức danh, cơ quan công tác, giới tính, địa vị xã hội hay bất kỳ yếu tố nào không liên quan đến chất lượng và giá trị khoa học của công trình.
Xử lý khiếu nại và sai phạm: Kịp thời xem xét các phản ánh, khiếu nại liên quan đến đạo đức nghiên cứu và xuất bản; thực hiện các biện pháp cần thiết đối với trường hợp đạo văn, gian lận, công bố trùng lặp hoặc các hành vi vi phạm khác.
Xung đột lợi ích: Biên tập viên phải chủ động công khai và tránh mọi xung đột lợi ích. Không tham gia xử lý hoặc quyết định đối với bản thảo do chính mình, người thân hoặc người có quan hệ lợi ích trực tiếp viết; đồng thời phải bảo đảm quyết định xuất bản được đưa ra độc lập và khách quan.
4. Cam kết chung
Tạp chí Cơ khí Việt Nam coi trung thực khoa học, độc lập học thuật, bảo mật, công bằng và trách nhiệm là những nguyên tắc cốt lõi của hoạt động xuất bản.
Mọi hành vi gian lận, đạo văn, giả mạo hoặc làm sai lệch dữ liệu, công bố trùng lặp, che giấu xung đột lợi ích hoặc vi phạm nghiêm trọng các nguyên tắc đạo đức xuất bản đều có thể bị xem xét, xử lý phù hợp, bao gồm yêu cầu sửa chữa, từ chối hoặc thu hồi bài báo và thông báo tới các cơ quan, tổ chức có liên quan khi cần thiết.
Tạp chí khuyến khích tất cả tác giả, phản biện và biên tập viên cùng xây dựng một môi trường xuất bản trung thực – minh bạch – khách quan – có trách nhiệm, góp phần nâng cao chất lượng và uy tín của khoa học cơ khí Việt Nam.